Een veranderend lichaam

Ik ben al weken bezig om deze post te schrijven en elke keer weer vind ik het spannend om zoiets persoonlijks te delen en ben ik bang dat mensen het wellicht te intens vinden. Maar hè, ik kan je nu alvast zeggen dat ik vaak deal met “big feelings” zoals Adele zo mooi zegt in het nummer “My little love” en daar juist ook meer openheid in wil creëren. Daarnaast merk ik dat ik er gewoon heel veel over te zeggen heb, dus ik ook moeilijk kon kiezen wat ik wel en niet wilde benoemen. Naja, dit was even mijn korte introductie tot dit onderwerp.

In de zwangerschap ontkom ik natuurlijk niet aan het gegeven van een veranderend lichaam. Waar de ene vrouw juist met een al bewondering kan kijken naar haar lichaam, heeft de andere vrouw meer moeite met het loslaten van haar bekende lichaam en het omarmen van de rondere vormen. Nu is het niet zo dat je per se het één ervaart of het ander, bij mij wisselen ze elkaar namelijk ook continu af. Maar ik kan en wil niet ontkennen dat het me vaak bezighoudt en dat ik het vooral spannend vind dat ik niet weet hoe mijn lichaam eruit zal gaan zien gedurende het hele proces maar ook daarna. Ik kom er weer opnieuw achter hoe veel angst en controle er toch bij mij nog in zit als het gaat om mijn relatie met eten en mijn uiterlijk.

Dit kwam voor het eerst duidelijk naar voren toen ik dertien was en me opeens obsessief bezig ging houden met hoe mijn lichaam eruitzag en hoe veel ik woog. Ik ging mezelf bepaald soort eten en drinken ontzeggen en meette mijzelf aan het uiterlijk van vrouwen in shows zoals the Hills en America’s next topmodel waar ik toen vaak naar keek. Mijn moeder had mijn gedrag door, want ik heb ergens altijd wel het geluk gehad dat ik dingen niet per se stiekem deed of achterhield. Ze zorgde ervoor dat de weegschaal het huis uit ging en sprak me aan op momenten dat ze zag dat ik mij er bezighield. Daarnaast maakte ze een anorexia-proces van de zijlijn mee. Een collega van haar had een dochter in mijn leeftijd die daar flink onder lijdde en af en toe in het ziekenhuis belandde aan de sondevoeding, omdat het zo slecht ging. Dit heeft ze ook altijd heel bewust met mij gedeeld en hier schrok ik natuurlijk van. Bij mij is het nooit verder gegaan dan mij obsessief bezighouden met mijn lichaam en het enigszins bijhouden van wat ik at. Ik heb mezelf gelukkig nooit uitgehongerd. Dat komt ook, omdat ik op een bepaald moment (waarschijnlijk onder invloed van mijn moeder) met mezelf de mentale afspraak heb gemaakt om mezelf nooit meer te wegen en ook geen calorieën te gaan tellen. Ik ben mezelf ook nog steeds dankbaar dat ik dit gedaan heb en ik heb me hier sindsdien altijd aan gehouden. Ik heb in 10 jaar tijd misschien twee keer op de weegschaal gestaan, omdat dit nodig was voor een onderzoek bij de arts, maar nooit omdat ik zelf die behoefte voelde. Het is interessant dat dit nu naar bovenkomt, want mijn intentie was in eerste instantie helemaal niet om hierover te schrijven, maar het schetst wel een achtergrond voor het verhaal dat ik wil gaan vertellen

Nu is mijn achtergrond met obsessief bezig zijn met mijn uiterlijk en dit willen controleren met voeding helaas niet de uitzondering. Uit vele gesprekken die ik met vrouwen heb gehad over de jaren heen (vriendinnen en kennissen) kwam vaker terug dat zij tijdens hun puberteit of daarna gestruggeld hebben met tijdelijke fases van boulimia, onthouding van eten of excessief sporten. Nu is de puberteit natuurlijk de fase waarbij de gehele hormoonhuishouding flink op zijn kop staat en onzekerheid de boventoon voert, maar toch vind ik het shocking. Dat bracht me bij de gedachte dat meisjes al vanaf zo’n jonge leeftijd opgroeien met het idee/de overtuiging dat hoe hun lichaam eruit ziet belangrijker is dan wat hun lichaam kan. Opmerkingen over het uiterlijk en het belang van er goed uitzien beginnen al op jonge leeftijd. Zelf groeide ik op met een moeder die nooit met liefde naar haar eigen lichaam kon kijken. Na twee zwangerschappen was het haar niet gelukt om de aangekomen kilo’s kwijt te raken en was haar buik getekend met striemen. De gevoelens van afkeer naar haar eigen lichaam voelde ik als kind aan en vond ik moeilijk. Zelf heb ik nooit op die manier naar haar lichaam gekeken. Zoals ik denk dat elk kind nooit zijn/haar moeder op uiterlijk zal afwijzen. De manier waarop zij naar haar lichaam keek heeft veel impact gehad op mijn eigen lichaamsbeeld en dat heeft het vandaag de dag nog steeds. Nu wil ik wel duidelijk gezegd hebben dat ik het haar totaal niet kwalijk neem, want zij wist ook niet beter. Zo zat mijn oma met periodes aan flesjes modifast om te diëten en heeft zij dus waarschijnlijk ook nooit geleerd om van haar lichaam te houden.

Generatie op generatie wordt dit beeld doorgegeven totdat er iemand in de familielijn tegenwicht gaat bieden aan deze verhalen/gedachten die zo diep verankerd liggen. Nu is dit hard werken, want deze overtuigingen over hoe een vrouwenlichaam eruit hoort te zien, zijn niet zo maar ontstaan. Al decennia lang wordt in de maatschappij een eentonig beeld van de vrouw weergegeven, namelijk slank (maatje 34/36) met rondingen en zonder striae, littekens of andere huidcondities. Gelukkig komt er een steeds groter tegengeluid waarin vrouwen de ruimte in durven nemen met hun lichamen in alle vormen en maten.

Voor mezelf hoop ik dat ik mijn lichaam gedurende het zwangerschapsproces en ook daarna steeds wat meer kan omarmen. Dat ik mezelf steeds eerder kan terugfluiten als ik weer vestrikt raak in de gebaande paden waarin mijn gedachten obsessief het zelfde bandje afspelen, namelijk dat ik straks nooit meer dezelfde word en dat ik dus per definitie alleen maar lelijker word. Ik vind het ook bizar eigenlijk dat er zoiets bestaat als een bounce-back culture waarin de verwachting wordt geschept dat vrouwen na hun zwangerschap en bevalling weer precies hetzelfde eruit moeten komen als dat ze erin zijn gaan. Wie heeft dit bedacht? Waarom mogen dingen en dit geval lichamen niet veranderen? Zoals alles in het leven continu verandert? Nu wil ik ook totaal geen shame uitspreken over vrouwen bij wie het lijf wel weer snel terugveert, dat mag uiteraard ook gevierd worden. Het gaat me meer om het feit dat er een verwachting heerst dat het terugveren van een lichaam na zo’n intensief proces de standaard of norm wordt. Want dit is gewoon absurd. Laten we alsjeblieft gewoon accepteren dat elk lichaam anders is en dus ook mag veranderen op zijn/haar eigen manier. En vooral dat dit ook mooi en normaal is, maar misschien nog wel het allerbelangrijkste: de focus verleggen naar wat een vrouwenlichaam allemaal kan in plaats van hoe het eruitziet. Het is in staat om leven te dragen en op de wereld te zetten. Hoe mega bijzonder is dat?

Tot slot wil ik graag zeggen dat ik op mijn website heel duidelijk mijn gedachtespinsels en ervaringen deel. Dat betekent dat ik nu heel bewust de focus heb gelegd op meisjes/vrouwen en mijn ervaring in het vrouw zijn. Ik kan me voorstellen dat mannen ook opgroeien met een bepaalde druk over hoe zij eruit moeten zien in onze maatschappij. Dit perspectief kan ik alleen niet delen, maar dit betekent niet dat ik me er niet bewust van ben. Ik laat dat aan een ander over. Wellicht dat mijn vriend daar ooit een column aan wilt wijden. Dit was het voor nu even.

Heel veel liefs,

Judith